Sci Ways – หน้า 2 – Sci Ways
มกราคม 11, 2020
Quasi-star ดาวฤกษ์ที่มี "หลุมดำ" อยู่ใจกลางดาว!

Quasi-star ดาวฤกษ์ที่มี “หลุมดำ” อยู่ใจกลางดาว!

ควอไซสตาร์ (Quasi-star) หรือ จะเรียกในอีกชื่อหนึ่งว่า ‘หลุมดำดาวฤกษ์’ (Black hole star) มันคือสมมติฐานการมีอยู่ของ ‘ดาวฤกษ์มวลยิ่งยวด’ (supermassive stars) ที่คาดว่ามันน่าจะเคยมีตัวตนอยู่ในช่วงยุคเริ่มต้นของประวัติศาสตร์จักรวาล โดยองค์ประกอบภายในของ ‘ควอไซสตาร์’ (Quasi-star) นั้นจะแตกต่างไปจากดาวฤกษ์สมัยใหม่ที่เรารู้จัก ดาวฤกษ์ในปัจจุบันจะถูกขับเคลื่อนด้วยการหลอมนิวเคลียส (nuclear fusion) ณ ใจแกนกลางของดาว ในขณะที่ ‘ควอไซสตาร์’ (Quasi-star) นั้นจะมีแหล่งพลังงานมาจากการร่วงหล่นของมวลสารสู่ใจกลางดาว ซึ่งเป็นที่อยู่ของหลุมดำ!
มกราคม 10, 2020
ตรวจพบดาวเคราะห์โคจรรอบ “ดาวฤกษ์ 2 ดวง” ครั้งแรกผ่านดาวเทียม TESS (TOI 1338 b)

ตรวจพบดาวเคราะห์โคจรรอบ “ดาวฤกษ์ 2 ดวง” ครั้งแรกผ่านดาวเทียม TESS (TOI 1338 b)

ระบบ TOI 1338 นั้นอยู่ห่างไกลออกไป 1,300 ปีแสงในกลุ่มดาวขาตั้งภาพ (Constellation Pictor) ภายในระบบดาวประกอบไปด้วย ดาวฤกษ์เป็นจำนวน 2 ดวงที่โคจรรอบกันเฉลี่ยทุกๆ 15 วัน หนึ่งในนั้นมีมวลมากกว่าดวงอาทิตย์ 10 เปอร์เซ็นต์ (ประมาณ 1.1 เท่าของดวงอาทิตย์) ในขณะที่สหายของมันอีกดวงจะเย็นกว่า, มีแสงที่ริบหรี่กว่า และมีมวลเพียงแค่ 1 ใน 3 ของดวงอาทิตย์ (ประมาณ 0.3 เท่าของดวงอาทิตย์) TOI 1338 b นั้นมีมวลใหญ่กว่าโลก 6.9 เท่า หรือมีขนาดอยู่ที่ระหว่างดาวเนปจูนและดาวเสาร์ ในขณะที่ระนาบวงโคจรของมันนั้นแทบจะอยู่ในแนวเล็งเดียวกันกับวงโคจรของดาวฤกษ์ ดังนั้นจึงทำให้เราสามารถสังเกตเห็นการเกิดของสุริยุปราคา (stellar eclipses) เบื้องหลังการค้นพบในครั้งนี้เราต้องยกเครดิตให้กับการทำงานของกล้องทั้ง 4 ตัวของดาวเทียม TESS ที่ได้จับภาพของแสงดาวบนฟ้าทุกๆ 30 นาทีในตลอด 27 วัน ซึ่งนักวิทยาศาสตร์ก็ได้ใช้ข้อมูลที่เก็บมาได้นี้ มาวิเคราะห์ แล้วสร้างเป็นกราฟของค่าความสว่างที่เปลี่ยนไปในดาวฤกษ์ครั้งเมื่อดาวเคราะห์ได้เคลื่อนผ่านหน้า ปรากฏการณ์นี้เราเรียกมันว่า ‘ทรานซิท’ (transit) ซึ่งจะสังเกตเห็นได้ในทุกๆครั้งเมื่อค่าของแสงดาวได้ลดต่ำลงมาดังที่เห็นในกราฟ
มกราคม 8, 2020
จักรวาลอยู่ในหลุมดำหรือไม่ ความแตกต่างของบิ๊กแบง, หลุมดำ และหลุมขาวคืออะไร

จักรวาลอยู่ในหลุมดำหรือไม่ ความแตกต่างของบิ๊กแบง, หลุมดำ และหลุมขาวคืออะไร

อะไรดำรงอยู่มาก่อนบิ๊กแบง ในเรื่องนี้ นักวิทยาศาสตร์หลายท่านต่างก็เชื่อว่า ก่อนบิ๊กแบงจะถือกำเนิด จักรวาลเรามีแต่เพียงความว่างเปล่า ก่อนที่นาฬิกาจะเริ่มเดิน ทันใดนั้นบิ๊กแบงก็เกิดขึ้น! แต่ก็มีนักวิทยาศาสตร์อยู่ไม่น้อยที่ไม่เห็นด้วยว่าจักรวาลได้ถือกำเนิดขึ้นมาจากความว่างเปล่า แล้วก็มีการตั้งทฤษฎีว่า ก่อนที่บิ๊กแบงจะถือกำเนิดขึ้น ณ ขณะนั้นจักรวาลของเรามีทั้งมวลและพลังงานที่ถูกอัดแน่นเอาไว้อย่างเหลือเชื่อ และไม่อาจประเมินค่าได้ นักวิทยาศาสตร์เรียกสิ่งนี้ว่า เมล็ดพันธุ์แห่งจักรวาลใหม่ (The seed of a new universe) แล้วเมล็ดพันธุ์นี้มันถูกสร้างขึ้นมาได้อย่างไร? ในคำถามนี้ ‘นิโคเดม พอพลาสกี’ (Nikodem Poplawski) นักฟิสิกส์ปริญญาเอก แห่ง มหาวิทยาลัยนิวเฮเว่น ได้ออกมาให้ความเห็นว่า เมล็ดพันธุ์แห่งจักรวาลของเราถูกหล่อหลอมขึ้นมาจากสภาพแวดล้อมที่สุดขั้ว และรุนแรงที่สุดในธรรมชาติทั้งหลายทั้งปวง ซึ่งสภาพแวดล้อมเช่นนี้จะสามารถพบเห็นได้แต่ภายในหลุมดำ!
มกราคม 5, 2020
จะเกิดอะไรขึ้น หากเรามีความเร็วเท่ากับแสง? ประสบการณ์รับรู้เวลาของเราจะเป็นเช่นไร

จะเกิดอะไรขึ้น หากเรามีความเร็วเท่ากับแสง? ประสบการณ์รับรู้เวลาของเราจะเป็นเช่นไร

เคยสงสัยกันบ้างไหมว่า (สมมุติ) หากเราสามารถเคลื่อนที่ได้เร็วเท่ากับแสง การรับรู้เวลาของเราจะเป็นเช่นไร ซึ่งบางคนอาจจะพอทราบมาบ้างแล้วว่า ยิ่งมีความเร็วมากขึ้น เวลาของนักเดินทางก็จะเดินช้าลง (เมื่อเทียบกับผู้สังเกตการณ์) โดยแสงนั้นเป็นทั้งคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า และอนุภาคที่เรียกว่า ‘โฟตอน’ (Photons) ซึ่งจากประสบการณ์ ณ ความเร็วของอนุภาคโฟตอน พวกมันจะไม่รับรู้ถึงการมีอยู่ของเวลา! ซึ่งนี่ขัดต่อแนวคิดที่ควรจะเป็นในการรับรู้เวลาของสมองเราอย่างถึงขีดสุด
ธันวาคม 29, 2019
ประวัติศาสตร์อวกาศถูกสร้างขึ้นที่นี้ (NASA Robot Factory)

ประวัติศาสตร์อวกาศถูกสร้างขึ้นที่นี่ (NASA Robot Factory)

NASA Robot Factory สถานที่แห่งนี้ถูกสร้างขึ้นเมื่อปี 1961 มันคือโรงงานประกอบยานอวกาศ ณ ห้องปฏิบัติการแรงขับเคลื่อนไอพ่น หรือ เจพีแอล ในเมืองแพซาดีนา(NASA's Jet Propulsion Laboratory ) สถานที่แห่งนี้เป็นแหล่งกำเนิดของหุ่นยนต์สำรวจอวกาศชื่อดังต่างๆมากมายในอดีต ตลอดจนถึงในปัจจุบัน ไล่ไปตั้งแต่ยานสำรวจดวงจันทร์, ยานสํารวจดาวอังคาร และดาวศุกร์ ล้วนแล้วแต่เคยถูกประกอบขึ้นที่นี่ เช่น ยาน Rover สำรวจดาวอังคารทั้งหลาย ยานกาลิเลโอ และยานแคสสินี (ซึ่งทั้งคู่เป็นยานอวกาศในวงโคจรแรกของดาวพฤหัสบดีและดาวเสาร์) รวมไปถึงยานฝาแฝดอย่าง Voyager ที่ปัจจุบันมันได้กลายเป็นสิ่งประดิษฐ์ของมนุษย์ที่ไปได้ไกลที่สุดจนทะลุออกไปจากระบบสุริยะของเราเรียบร้อยแล้ว ปัจจุบันโรงงานประกอบหุ่นยนต์สำรวจแห่งนี้ กำลังดำเนินการประกอบยานโรเวอร์สำรวจดาวอังคาร 2020 อยู่ และอยู่ในขั้นตอนสุดท้ายของการทดสอบระบบ ก่อนจะถูกส่งขึ้นสู่อวกาศในเดือนกุมภาพันธ์ ณ แหลมคะแนเวอรัล, ฟลอริด้า ในฤดูร้อนที่จะถึงนี้
ธันวาคม 19, 2019
อาณานิคมในอวกาศ (Space colonization) การตั้งถิ่นฐานบนดาวดวงอื่น-ฉบับสมบูรณ์

อาณานิคมในอวกาศ (Space colonization) การตั้งถิ่นฐานบนดาวดวงอื่น -ฉบับสมบูรณ์

แม้จะมีการถกเถียงกันอยู่มากมาย สำหรับประเด็นเรื่องอาณานิคมในอวกาศ หรือการไปตั้งถิ่นฐานอยู่นอกโลกแบบถาวร แต่สาระสำคัญหลักๆกลับมีอยู่เพียงแค่ 2 ข้อเท่านั้น (ว่าทำไมเราจึงจะต้องออกไปจากโลกเพื่อไปอยู่ในอวกาศ เช่น การย้ายไปอยู่บนดาวเคราะห์น้อย, ดวงจันทร์, ดาวเคราะห์ หรือ สิ่งก่อสร้างในอวกาศในวงโคจร) นั่นก็คือ 1) เพื่อความอยู่รอดของมนุษย์ หากเกิดกรณีภัยพิบัติในระดับดาวเคราะห์ (planetary-scale disaster) อันเนื่องมาจากภัยทางธรรมชาติ หรือ น้ำมือมนุษย์ด้วยกันเอง 2) เพื่อออกแสวงหาแหล่งทรัพยากร และขยายสังคมมนุษย์เพิ่มเติมออกไปยังดินแดนอันห่างไกล
พฤศจิกายน 6, 2019
ทรงกลมไดสัน (Dyson sphere) สิ่งก่อสร้างขนาดใหญ่ล้อมรอบดาวฤกษ์

ทรงกลมไดสัน (Dyson sphere) สิ่งก่อสร้างขนาดใหญ่ล้อมรอบดาวฤกษ์

ไดสัน สเฟียร์ (Dyson sphere) หรือ ทรงกลมไดสันเป็นโครงสร้างสมมุติขนาดใหญ่ในระดับ “เมก้า สตรัคเจอร์ ” (Megastructure) ซึ่งโครงสร้างของ Dyson sphere นั้นใหญ่ในระดับที่สามารถครอบคลุมดาวฤกษ์ทั้งดวงเอาไว้ได้ โดยโครงสร้างเหล่านี้มีวัตถุประสงค์หลักๆเลยก็คือ การดักจับพลังงานของดาวฤกษ์ที่ปลดปล่อยออกมา แล้วนำพลังงานนั้นกลับมาใช้ ปัจจุบัน แนวคิดนี้ยังเป็นเพียง การทดลองทางความคิด ที่พยายามอธิบายถึงอารยธรรมที่ต้องการใช้ชีวิตอยู่ในอวกาศ อันเนื่องมาจากความต้องการของพลังงานที่เพิ่มมากขึ้น จนแหล่งพลังงานบนดาวเคราะห์ของพวกเขานั้นมีไม่เพียงพอ อีกทั้งพลังงานที่ได้รับมาจากดาวฤกษ์นั้นยังถูกจำกัดอยู่แต่ในพื้นผิวส่วนน้อยของดาวเคราะห์ ดังนั้นเพื่อให้เกิดประสิทธิภาพในการรับพลังงานให้ได้มากที่สุด การก่อสร้างโครงสร้างขนาดใหญ่มาล้อมรอบดาวฤกษ์จึงถือเป็นหนึ่งในทางเลือกที่สนใจเอามากๆ เพราะพลังงานที่ได้รับนั้นแทบไร้ขีดจำกัด
ตุลาคม 10, 2019
ค้นพบโอเอซิสโบราณ บนดาวอังคาร โดยยานคิวริออสซิตี้ ของนาซ่า

ค้นพบโอเอซิสโบราณ บนดาวอังคาร โดยยานคิวริออสซิตี้ ของนาซ่า

หากมองย้อนกลับไปเมื่อ 3,500 ล้านปีที่แล้ว ดาวอังคารจะมีหน้าตาเป็นเช่นไร ในเรื่องนี้ทีมนักวิทยาศาสตร์ได้ทำงานร่วมกับยานคิวริออสซิตี้โรเวอร์ของนาซ่า เพื่อตรวจหาความเป็นไปได้ในการออกแบบหน้าตาพื้นผิวของดาวอังคารในยุคนั้น และจากข้อมูลล่าสุดก็คือ พื้นที่บริเวณแอ่งหลุมอุกกาบาตที่ชื่อ “เกล เครเตอร์” (Gale Crater) ที่มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 150 กิโลเมตร ปัจจุบันมันเป็นแอ่งโบราณที่ยานคิวริออสซิตี้กำลังทำการสำรวจอยู่ และพบว่าดูเหมือนจะมีร่องรอยของลำธารอยู่บริเวณผนังของปล่องหลุม ที่มีทิศทางของน้ำ ไหลลงไปสู่ฐานของมัน ดังนั้นหากมองย้อนกลับไปในอดีต แล้วกรอเวลาเร่งไปข้างหน้า เราก็จะเห็นทางน้ำล้นอยู่เป็นจำนวนมากในนั้น ก่อนที่พวกมันจะแห้งหายไป วงจรเหล่านี้อาจเกิดขึ้นซ้ำๆ ในช่วงตลอดหลายล้านปี...คลิกอ่านเพิ่มเติม
ตุลาคม 6, 2019
ดาวเคราะห์ดวงที่ 9 อาจเป็นหลุมดำยุคเริ่มแรก

ดาวเคราะห์ดวงที่ 9 อาจเป็นหลุมดำยุคเริ่มแรก

บริเวณขอบระบบสุริยะของเรา ดูเหมือนจะมีวัตถุลึกลับโคจรอยู่ อีกทั้งยังพบอีกว่าเส้นทางส่วนใหญ่ที่ไกลออกไปนั้น มักจะเป็นกลุ่มของก้อนน้ำแข็งที่กำลังโคจรอยู่โดยรอบดวงอาทิตย์ โดยวัตถุเหล่านี้มีวงโคจรเป็นรูปวงรีค่อนข้างมาก และมีทิศทางเคลื่อนออกไปจากจุดเดียวกันทั้งหมดที่เอียงไปในทางทิศเดียวกัน จากสันนิษฐานก็คือ อาจมีแรงที่มองไม่เห็นกำลังไล่ต้อนพวกมันอยู่ ในตอนแรก นักวิทยาศาสตร์คิดว่ามันน่าจะเป็นผลมาจากดาวเคราะห์ปริศนา ที่พวกเขาได้ขนานนามให้กับมันไปว่า “Planet X” หรือ “ดาวเคราะห์ดวงที่ 9” แต่งานวิจัยใหม่ล่าสุดเผยว่า แรงโน้มถ่วงลึกลับนี้ อาจเป็ผลมาจากการมีอยู่ของ “หลุมดำยุคเริ่มแรก” (Primordial black hole) ซึ่ง หลุมดำยุคเริ่มแรกนี้ เป็นประเภทของหลุมดำขนาดเล็ก ที่นักวิทยาศาสตร์บอกว่า มันถือกำเนิดขึ้นมาในช่วงก่อกำเนิดของจักรวาล หรือ “บิ๊กแบง” (Big Bang)!...
Facebook
กลับสู่บนสุด