ค้นพบดาวหางใหม่! และมันมาจากนอกระบบสุริยะ (2I/Borisov)
สสารและสถานะของสสาร
ทำความรู้จักเบื้องต้นกับ สสาร และสถานะของสสาร
กันยายน 19, 2019
กองทัพเรือยืนยันว่าวิดีโอ UFO เป็นของจริง และเรียกพวกมันว่า ปรากฎการณ์ทางอากาศที่ไม่สามารถระบุได้ หรือ UAP
กองทัพเรือยืนยันว่าวิดีโอ UFO เป็นของจริง และเรียกพวกมันว่า ปรากฎการณ์ทางอากาศที่ไม่สามารถระบุได้ หรือ UAP
กันยายน 30, 2019
ค้นพบดาวหางใหม่! คาดว่าน่าจะมาจากนอกระบบสุริยะ C/2019 Q4 (Borisov)

เปรียบเทียบวิถีวงโคจรของดาวหางโบรีซอฟ กับ โอมัวมัว ภาพจาก wikipedia/Tony873004

ดาวหางที่เพิ่งค้นพบใหม่นี้ ได้สร้างความตื่นเต้นให้แก่ชุมนักดาราศาสตร์เป็นอย่างมากในช่วงเดือนกันยายนที่ผ่านมา เนื่องจากต้นกำเนิดของมันไม่ได้มาจากในระบบสุริยะของเรา ปัจจุบันมันถูกตั้งชื่อไว้ให้ว่า 2I/Borisov โดย I นั้นย่อมาจากคำว่า Interstellar ซึ่งหมายถึงวัตถุที่อยู่ระหว่างดวงดาว ส่วนตัวเลขสองที่อยู่ข้างหน้าก็คือลำดับที่ค้นพบ และการที่ดาวหางดวงนี้ถูกตั้งชื่อให้นำหน้าว่า 2I จึงมีความหมายว่า มันคือวัตถุระหว่างดวงดาวที่ค้นพบเป็นลำดับที่สอง

ดาวหาง 2I/Borisov ดวงนี้ถูกค้นพบเมื่อวันที่ 30 สิงหาคม ปี ค.ศ. 2019 โดย เกนนาดี โบรีซอฟ (Gennady Borisov) นักดาราศาสตร์สมัครเล่นชาวยูเครน ณ หอดูดาวไครเมีย (Crimean Astrophysical Observatory) และเพื่อให้เกียรติแก่การค้นพบของเขา ดาวหางดวงนี้จึงถูกตั้งชื่อเล่นว่า โบรีซอฟ (Borisov) และเป็นเรื่องที่น่าสนใจอย่างหนึ่งก็คือ ปัจจุบันเทคโนโลยีกล้องโทรทรรศน์ทั้งทางภาคพื้นดินและกล้องอวกาศอันล้ำสมัย แต่ดาวหางดวงนี้กลับถูกค้นพบเป็นครั้งแรกผ่านกล้องโทรทรรศน์ขนาด 0.65 เมตร ที่เขาประดิษฐ์เอง! ซึ่งทำให้เราอดคิดถึงผู้ค้นพบดาวพลูโตครั้งแรกไม่ได้เลย กับเรื่องราวของ ไคลด์ ทอมบอ (Clyde Tombaugh) ซึ่งเป็นนักดาราศาสตร์สมัครเล่นเช่นกัน แถมยังค้นพบดาวพลูโตครั้งแรกผ่านกล้องโทรทรรศน์ที่เขาพัฒนาขึ้นเอง

สำหรับการยืนยันอย่างเป็นทางการว่าดาวหาง 2I/Borisov คือวัตถุอวกาศนอกระบบสุริยะนั้น เพิ่งได้รับการยืนยันอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 24 กันยายน ค.ศ. 2019 โดย Minor Planet Center นี้จึงทำให้มันกลายเป็นวัถตุอวกาศลำดับที่สองต่อจากการค้นพบครั้งแรก ของผู้มาเยือนชื่อดังเมื่อปี ค.ศ 2017 อย่าง โอมัวมัว (Oumuamua)! และยังเป็นดาวหางดวงแรกที่มาเยือนเราจากนอกระบบสุริยะอีกด้วย

โอมูอามูอา วัตถุอวกาศแรกที่เข้ามาเยี่ยมเยือนระบบสุริยะเมื่อปี ค.ศ. 2017
โอมูอามูอา วัตถุอวกาศแรกที่เข้ามาเยี่ยมเยือนระบบสุริยะเมื่อปี ค.ศ. 2017 ภาพโดย ESO/M. Kornmesser

ปัจจุบันตำแหน่งของดาวหาง 2I/Borisov ยังคงมุ่งหน้าเข้ามาหาดวงอาทิตย์ ซึ่งจากปลายทางที่มันจะเดินทางทะลุระบบสุริยะของเราไปนั้น ค้นพบว่าตำแหน่งของมันจะผ่านเข้ามาในวงโคจรด้านนอกของดาวอังคาร และจะไม่เข้าใกล้โลกเกินกว่าในระยะ 190 ล้านไมล์ (300 ล้านกิโลเมตร) ดังนั้นในระยะนี้จึงค่อนข้างปลอดภัยต่อโลก และเป็นระยะห่างกำลังดีที่นักดาราศาสตร์จะสามารถศึกษามันได้อย่าใกล้ชิด ครั้งเมื่อมันเดินทางเข้ามาเฉียด

ปัจจุบันดาวหางดวงนี้กำลังมุ่งหน้าเข้ามาสู่ระบบสุริยะ ที่ระยะห่างจากดวงอาทิตย์ประมาณ 260 ล้านไมล์ (420 ล้านกิโลเมตร) โดยจุดที่จะเข้ามาใกล้สุดจะตรงกับวันที่ 8 ธันวาคม 2019 ที่ระยะห่าง 300 ล้านกิโลเมตร อีกทั้งจากการตรวจวัดความเร็วของมันก็พบว่า มันมีความเร็วมากสุดถึง 150,000 กิโลเมตรต่อชั่วโมง หรือ 32.4 กิโลเมตรต่อวินาที ซึ่งเป็นความเร็วที่สูงเกินกว่าที่มันจะเป็นวัตถุในวงโคจรรอบดวงอาทิตย์ได้ และดูเหมือนว่าแหล่งกำเนิดของมันจะมาจากนอกระบบสุริยะ ดังนั้นหากมันเคลื่อนผ่านเข้ามา ท้ายที่สุดมันก็จะเคลื่อนผ่านออกไปสู่ท่ามกลางดวงดาวในอวกาศอีกครั้ง นี้จึงเป็นโอกาสเดียวที่เราจะสามารถทำการศึกษามันได้ ก่อนที่มันจะเคลื่อนผ่านไปจากเรา อีกทั้งจากการศึกษาทิศทางที่มันกำลังเข้ามาหาเราก็พบว่า ดูเหมือนมันจะมาจากกลุ่มดาวแคสซิโอเปีย (Cassiopeia-constellation) ที่อยู่ใกล้กับ กลุ่มดาวเพอร์ซิอัส (Perseus-constellation) และมีระนาบการเคลื่อนที่ๆใกล้เคียงกับระนาบของแกแล็คซี่ทางช้างเผือกเราเป็นอย่างมาก

และอีกหนึ่งสิ่งที่ทำให้นักดาราศาสตร์มั่นใจว่า 2I/Borisov นั้นคือวัตถุนอกระบบสุริยะนั้นก็คือค่าความรีของวงโคจร (eccentricity) ที่ปรากฏ ซึ่งพบว่า 2I/Borisov มีค่าความรีของวงโคจรมากถึง 3.2 โดยค่าความรีนี้จะใช้สำหรับบอกว่าวงโคจรของมันมีรูปร่างใกล้เคียงกับวงกลมแค่ไหน กล่าวคือถ้าความรีมีค่าเท่ากับ 0 วงโคจรของมันก็จะเป็นวงกลม, ถ้าค่าความรีมีมากกว่า 0 แต่น้อยกว่า 1 วงโคจรของมันก็จะเป็นวงรี, ถ้าค่าความรีเท่ากับ 1 เลย วงโคจรก็จะมีรูปร่างแบบพาราโบลา และถ้าค่าความรีมากกว่า 1 แบบเดียวกับดาวหาง 2I/Borisov รูปวงโคจรของมันก็จะเป็นไฮเพอร์โบลา

โดยในวันที่ 26 ตุลาคม ค.ศ. 2019 มันจะเคลื่อนเข้ามาใกล้กับระนาบวงโคจรของโลกและดาวเคราะห์ดวงอื่นๆ โดยทำมุม 40 องศา และการที่ 2I/Borisov ถูกตั้งสันนิษฐานว่าอาจเป็นดาวหางนั้นก็เนื่องมาจากการตรวจพบละอองเมฆฝุ่นและอนุภาคออกมากมารอบดาว ครั้งเมื่อมันผ่านเข้ามาใกล้ดวงอาทิตย์ หลักฐานนี้จึงบ่งบอกได้ว่าใจกลางของมัน คงประกอบไปด้วยอนุภาคน้ำแข็งเป็นจำนวนมากมาก

ภาพเคลื่อนไหวแสดงวงโคจรของดาวหางโบรีซอฟ ผ่านเข้าสู่ระบบสุริยะนอกวงโคจรของดาวอังคาร
ภาพเคลื่อนไหวแสดงวงโคจรของดาวหางโบรีซอฟ ผ่านเข้าสู่ระบบสุริยะนอกวงโคจรของดาวอังคาร ภาพจาก NASA/JPL-Caltech

โดยความสว่างของมันจะเริ่มปรากฏให้เห็นเด่นชัดขึ้นในช่วงกลางเดือนธันวาคม ค.ศ. 2019 จนสามารถส่องเห็นมันได้ด้วยกล้องโทรทรรศน์ขนาดกลาง ก่อนที่แสงของมันจะเริ่มริบหรี่ลงในเดือนเมษายน ปี ค.ศ. 2020 แต่ถึงอย่างนั้นเราก็ยังคงสามารถส่องเห็นมันได้ต่อ ผ่านกล้องโทรทรรศน์ขนาดใหญ่ และไปสิ้นสุดในเดือนตุลาคมปี ค.ศ. 2020 ที่แสงของมันจะเริ่มปรากฏจางหายไปอยู่ท่ามกลางดวงดาว

และจากการประเมินโดย คาเรน เจ. มีช (Karen J. Meech) นักดาราศาสตร์มืออาชีพและทีมงานของเธอ ณ มหาวิทยาลัยฮาวายระบุว่า ดาวหางดวงนี้มีขนาดของ นิวเคลียส อยู่ที่ระหว่าง 2 กิโลเมตร และ 16 กิโลเมตร ตามเส้นผ่าศูนย์กลาง และยังคงดำเนินการต่อไปเรื่อยๆเพื่อหาค้นหาคุณลักษณะทางกายภาพอื่นๆ เช่น ขนาดของมัน, การหมุนรอบตัวเอง รวมไปถึงการศึกษาเส้นทางโคจรของมันให้ละเอียดมากยิ่งขึ้น

แน่นอนว่าเมื่อก่อนระบบสุริยะของเราอาจเคยมีผู้มาเยือนแล้วหลายต่อหลายครั้ง แต่ในปัจจุบัน ต้องบอกว่าเราโชคดีมากๆ ที่ได้อยู่ในยุคที่มีเทคโนโลยีการสำรวจอวกาศที่ก้าวหน้าไปไกลยิ่งกว่าแต่ก่อน จึงทำให้เรามีโอกาสได้พบเห็นวัตถุอวกาศจากระบบดาวดวงอื่นเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ และนับตั้งแต่ปลายปี ค.ศ. 2017 จนถึงปัจจุบันนี้ (ค.ศ. 2019 ขณะที่กำลังพิมพ์อยู่นี้) เราก็ค้นพบวัตถุอวกาศนอกระบบสุริยะมาแล้วถึง 2 ดวงด้วยกันได้แก่ Oumuamua และ 2I/Borisov ซึ่งในอนาคตเราอาจได้พบเจอกับผู้มาเยือนหน้าใหม่รายต่อๆไปอีก

ข้อมูลอ้างอิงจาก

  1. Newly Discovered Comet Is Likely Interstellar Visitor
  2. พบดาวหางดวงใหม่! คาดเป็นวัตถุนอกระบบสุริยะดวงที่สอง
  3. C/2019 Q4 (Borisov)
Sci Ways
Sci Ways
นักเดินทางข้ามกาลเวลา
YouTube
กลับสู่บนสุด