หลุมดำ – Sci Ways
เมษายน 20, 2019
เราอาจไม่ได้เห็นภาพหลุมดำแรก (M87) หากไม่มีเธอคนนี้

เราอาจไม่ได้เห็นภาพหลุมดำแรก (M87) หากไม่มีเธอคนนี้

ดร. เคที โบวแมน (Katie Bouman) คือผู้ริเริ่มสร้างอัลกอริทึม หรือลำดับของขั้นตอนการคำนวณเพื่อสร้างภาพหลุมดำ M87 จนได้กลายมาเป็น ภาพถ่ายหลุมดำแรกในประวัติศาสตร์ขึ้น อักทั้งเธอยังเป็นผู้ที่มีความเชี่ยวชาญเป็นอย่างมากในเรื่องของ Computer vision และ machine learning โดย Computer vision ก็คือ ความรู้วิชาว่าด้วยเรื่องการศึกษาที่เกี่ยวกับการดึงข้อมูลจากรูปภาพหรือวีดิโอมาใช้งาน โดยในเรื่องนี้จำเป็นต้องใช้วิชาทางสถิติมาเกี่ยวข้องด้วย ส่วน machine learning ก็คือ ปัญญาประดิษฐ์ หรือ อัลกอริทึมที่สามารถเรียนรู้ข้อมูลและทำนายผลลัพธ์ในตัวเองได้...
เมษายน 23, 2019
หลุมดำ (Black hole) บทที่ 1 หลุมดำมีทางออกเสมอ

หลุมดำ (Black Hole) บทที่ 1: หลุมดำมีทางออกเสมอ

ความหมายของหลุมดำโดยทั่วไปก็คือ อาณาบริเวณของอวกาศและเวลา ที่ปรากฏให้เห็นอยู่ในสภาวะภายใต้แรงโน้มถ่วงอันมหาศาล โดยที่เราไม่อาจมองเห็นตัวตนของมันได้ (แต่จะสามารถมองเห็นมันผ่านวิธีการอ้อมแทน เช่น การสังเกต ‘จานพอกพูนมวล’ (accretion disk) ที่เปล่งแสงออกมาอยู่ภายใต้ ‘รังสีเอกซ์’ (X-ray) หรือสังเกตจากปรากฏการณ์ ‘เลนส์ความโน้มถ่วง’ (gravitational lens)) ก็อย่างที่บอกว่าหลุมดำนั้นก็คือ อาณาบริเวณของอวกาศและเวลา ที่ปรากฏให้เห็นอยู่ในภาวะภายใต้แรงโน้มถ่วงอันมหาศาล แล้วแรงโน้มถ่วงที่ว่ามหาศาลนี้ ...
เมษายน 30, 2019
หลุมดำ (Black hole) บทที่ 2: เมื่อแรงโน้มถ่วงสูงเสียจน แสงก็หนีออกมาไม่ได้

หลุมดำ (Black Hole) บทที่ 2: เมื่อแรงโน้มถ่วงสูงเสียจน แสงก็หนีออกมาไม่ได้

วัตถุที่สนามแรงโน้มถ่วงสูง (gravitational fields) จนไปทำให้แม้แต่แสงก็ไม่อาจหนีออกมาได้นั้น เคยได้ถูกพิจารณาถึงความเป็นไปได้ครั้งแรกในศตวรรษที่ 18 โดย นักปรัชญาและบาทหลวงชาวอังกฤษที่ชื่อ ‘จอห์น มิเชลล์’ (John Michell) และนักคณิตศาสตร์ฟิสิกส์ชาวฝรั่งเศษที่ชื่อ ‘ปีแยร์-ซีมง ลาปลัส’ (Pierre-Simon Laplace) แต่ถึงอย่างนั้น สำหรับการแก้โจทย์ปัญหาสมัยใหม่ในทฤษฎีสัมพัทธภาพทั่วไป ที่กล่าวถึงคุณสมบัติของหลุมดำเอาไว้อย่างละเอียดในความเป็นจริง ได้ถูกค้นพบโดยนักฟิสิกส์ชาวเยอรมันที่ชื่อ ‘คาร์ล ชวาทซ์ชิลท์’ (Karl Schwarzschild) ในปี 1915 ที่ว่ากันว่าเขาคือบุคคลแรกของโลกที่สามารถแก้โจทย์ในสมการที่จัดได้ว่าซับซ้อนที่สุดอย่างทฤษฎีสัมพัทธภาพทั่วไปได้สำเร็จ (แต่ในภายหลังจากที่เขาแก้สมการสุดโหดนี้สำเร็จ ในปีถัดไปเขาก็ต้องจบชีวิตลงด้วยโรค ‘เพมฟิกัส’ (pemphigus) อย่างน่าเสียดาย)
สิงหาคม 12, 2019
หลุมดำ (Black Hole) บทที่ 3: ดาวสีดำขนาดยักษ์

หลุมดำ (Black Hole) บทที่ 3: ดาวสีดำขนาดยักษ์

แนวคิดของวัตถุที่มีมวลมากเสียจนไปส่งผลให้แม้แต่แสงก็ไม่อาจหนีออกมาได้พ้นนั้นได้ถูกนำเสนอขึ้นเป็นครั้งแรกโดยนักบุกเบิกบาทหลวงชาวอังกฤษที่ชื่อ ‘จอห์น มิเชลล์’ (John Michell) ในปี ค.ศ. 1784 การคำนวณอย่างง่ายของมิเชลกล่าวว่า เมื่อวัตถุที่มีความหนาแน่นเช่นเดียวกับดวงอาทิตย์ และเมื่อมันมีเส้นผ่านศูนย์กลางมากกว่าดวงอาทิตย์ที่ 500 เท่าละก็ นั่นก็จะไปส่งผลทำให้ความเร็วหลุดพ้นบนพื้นผิวของดาว ก็จะมีมากเสียจนแม้แต่แสงก็หนีออกมาไม่ได้!..อ่านเพิ่มเติม
สิงหาคม 16, 2019
ค้นพบหลุมดำลึกลับ และมันเก่าแก่ที่สุด! ก่อตัวขึ้นมาในยุคเริ่มแรกของจักรวาล (Cloaked Black Hole PSO167-13)

ค้นพบหลุมดำลึกลับแห่งใหม่ และมันเก่าแก่ที่สุด! ก่อตัวขึ้นมาในยุคเริ่มแรกของจักรวาล (Cloaked Black Hole PSO167-13)

นักดาราศาสตร์ค้นพบหลักฐานการมีอยู่ของ “cloaked” หลุมดำที่อยู่ไกลที่สุด ผ่านกล้องโทรทรรศน์อวกาศจันทรา อีกทั้งยังพบอีกว่ามันมีอายุเพียง 6% ของอายุขัยจักรวาลในปัจจุบันเราเท่านั้น ซึ่งนี้ก็บอกกับเราได้ว่า ยังมีหลุมดำอีกส่วนหนึ่ง ที่ยังคงถูกซ่อนเอาไว้ภายอยู่ในกลุ่มแก๊ส ณ ช่วงเริ่มแรกของประวัติศาสตร์จักรวาล!...
สิงหาคม 17, 2019
ค้นพบหลุมดำ กำลังกลืนกินดาวนิวตรอน (S190814bv)

พบเบาะแสใหม่ “หลุมดำ” กำลังกลืนกิน “ดาวนิวตรอน” (S190814bv)

เมื่อวันที่ 14 สิงหาคมปี ค.ศ. 2019 ทีมนักวิจัยจาก LIGO และ VIRGO รายงานว่าตรวจพบความผิดปกติจากฐานข้อมูลที่มีอยู่ ซึ่งพวกเขาตรวจพบความสั่นไหวของอวกาศที่สะเทือนมาถึงโลก! ซึ่งความสั่นไหวดังกล่าวนั้นก็คือคลื่นความโน้มถ่วงนั่นเอง และจากการวิเคราะห์ลักษณะของคลื่นความโน้มถ่วงดังกล่าวในเบื้องต้น ก็ดูเหมือนว่า นี้อาจเป็นสัญญาณของกิจกรรมสุดท้ายระหว่างหลุมดำและดาวนิวตรอนที่เรียกว่า S190814bv ที่อาจกำลังรวมตัวกัน ก็บอกได้เลยว่านี้เป็นวาระสุดท้ายอันน่าเศร้าของดาวนิวตรอนจริงๆ ที่จะถูกสหายของมันกลืนกินเข้าไป!
กันยายน 9, 2019
หลุมดำ (Black Hole) บทที่ 4: เรือนจำ ชั่วนิรันดร์ ในอวกาศ

หลุมดำ (Black Hole) บทที่ 4: เรือนจำ ชั่วนิรันดร์ ในอวกาศ

ในคริสต์ทศวรรษที่ 1960 ซึ่งเป็นยุคทองของการศึกษาหลุมดำ ช่วงเวลานั้น การแก้โจทย์ปัญหาให้กับหลุมดำได้ถูกค้นพบกันอย่างต่อเนื่องเป็นจำนวนมาก โดยในปี ค.ศ. 1963 “รอย เคอร์” (Roy Kerr) นักคณิตศาสตร์ชาวนิวซีแลนด์ ค้นพบวิธีแก้ปัญหาให้กับหลุมดำแบบหมุนรอบตัวเอง สองปีถัดมา นักฟิสิกส์ชาวอเมริกัน “เอซรา ที. นิวแมน” (Ezra Newman) ก็ค้นพบวิธีแก้ปัญหารูปแบบของแกนสมมาตรสำหรับหลุมดำ ที่มีทั้งแบบหมุนรอบตัวเองและมีประจุไฟฟ้า และจากงานของ “เวอร์เนอร์ อิสราเอล” (Werner Israel), “แบรนดอน คาร์เตอร์” (Brandon Carter) และ “เดวิด รอบินสัน” (David Robinson) ก็ได้พัฒนา “ทฤษฎีบทไร้ผม” (No-hair theorem) ขึ้นเป็นครั้งแรก โดยระบุว่าวิธีแก้ปัญหาของหลุมที่คงที่นั้นสามารถอธิบายได้โดยสมบูรณ์ผ่านค่าพารามิเตอร์ทั้งสามของ เคอร์ - นิวแมนเมตริกได้แก่ ค่าของ มวล, โมเมนตัมเชิงมุม และค่าประจุไฟฟ้า..อ่านเพิ่มเติม
ตุลาคม 2, 2019

สิ่งมหัศจรรย์หายาก ตรวจพบสัตว์ประหลาดหลุมดำ 3 แห่ง กำลังเคลื่อนที่มาชนกัน

นักดาราศาสตร์ค้นพบหลุมดำมวลยวดยิ่งหายาก 3 แห่ง กำลังเคลื่อนเข้ามารวมตัวกัน ระบบแกแล็คซี่ประหลาดนี้ ถูกตรวจจับได้โดยหอสังเกตการณ์หลายแห่ง รวมถึงกล้องโทรทรรศน์อวกาศทั้งสามตัวของนาซ่า ขณะที่ทีมวิจัยกำลังทำการส่องหาหลุมดำคู่อยู่นั้น พวกเขาก็สะดุดพบเจอเข้ากับสิ่งมหัศจรรย์นี้ มันเป็นหลักฐานที่หนักแน่น ที่บ่งชี้ว่าสิ่งที่พวกเขาพบเจอนั้นก็คือ ระบบหลุมดำมวลยวดยิ่ง 3 แห่งที่กำลังกลืนกินมวลสารอยู่ในบริเวณนั้น ระบบแกแล็คซี่นี้เป็นที่รู้จักกันในชื่อ SDSS J084905.51+111447.2 ( หรือเรียกสั้นๆว่า SDSS J0849+1114) และมันอยู่ห่างไกลจากโลกพันล้านปีแสง
ตุลาคม 6, 2019
ดาวเคราะห์ดวงที่ 9 อาจเป็นหลุมดำยุคเริ่มแรก

ดาวเคราะห์ดวงที่ 9 อาจเป็นหลุมดำยุคเริ่มแรก

บริเวณขอบระบบสุริยะของเรา ดูเหมือนจะมีวัตถุลึกลับโคจรอยู่ อีกทั้งยังพบอีกว่าเส้นทางส่วนใหญ่ที่ไกลออกไปนั้น มักจะเป็นกลุ่มของก้อนน้ำแข็งที่กำลังโคจรอยู่โดยรอบดวงอาทิตย์ โดยวัตถุเหล่านี้มีวงโคจรเป็นรูปวงรีค่อนข้างมาก และมีทิศทางเคลื่อนออกไปจากจุดเดียวกันทั้งหมดที่เอียงไปในทางทิศเดียวกัน จากสันนิษฐานก็คือ อาจมีแรงที่มองไม่เห็นกำลังไล่ต้อนพวกมันอยู่ ในตอนแรก นักวิทยาศาสตร์คิดว่ามันน่าจะเป็นผลมาจากดาวเคราะห์ปริศนา ที่พวกเขาได้ขนานนามให้กับมันไปว่า “Planet X” หรือ “ดาวเคราะห์ดวงที่ 9” แต่งานวิจัยใหม่ล่าสุดเผยว่า แรงโน้มถ่วงลึกลับนี้ อาจเป็ผลมาจากการมีอยู่ของ “หลุมดำยุคเริ่มแรก” (Primordial black hole) ซึ่ง หลุมดำยุคเริ่มแรกนี้ เป็นประเภทของหลุมดำขนาดเล็ก ที่นักวิทยาศาสตร์บอกว่า มันถือกำเนิดขึ้นมาในช่วงก่อกำเนิดของจักรวาล หรือ “บิ๊กแบง” (Big Bang)!...
YouTube
กลับสู่บนสุด